Skip to content
FX

Afronomics · Jifunze

Jifunze kuhusu pesa, kuanzia mwanzo

Masomo mafupi kwa maneno rahisi kuhusu kuweka akiba, kukopa na jinsi uchumi unavyofika mfukoni mwako, popote ulipo Afrika. Mifano inafaa sarafu yoyote: shilingi, faranga, naira au randi.

Masomo

Masomo

  1. 1 · dakika 4

    Gharama halisi ya mkopo: riba bapa, salio linalopungua na ada

    Mikopo miwili inaweza kutangaza «15%» na kugharimu kiasi tofauti sana. Jinsi namna riba inavyohesabiwa inavyobadilisha kila kitu, na maswali matatu kabla ya kusaini.

  2. 2 · dakika 3

    Akiba ndogo hukua: riba mchanganyiko

    Kuweka 1,000 kila mwezi kwa miaka mitano kunakuwa takriban 64,650 kwa riba ya 3% na takriban 75,420 kwa riba ya 9%. Kwa nini riba unayopata ina uzito zaidi kadri muda unavyopita.

  3. 3 · dakika 3

    Mfumuko wa bei na pesa yako: faida halisi

    Bei zikipanda haraka kuliko akiba yako inavyokua, unazidi kuwa maskini huku salio likiongezeka. Jinsi ya kuhesabu faida halisi.

  4. 4 · dakika 3

    Kiwango cha ubadilishaji fedha: maana ya sarafu kuimarika au kudhoofika

    Jinsi ya kusoma kiwango kama «shilingi kadhaa kwa dola moja», maana ya sarafu kudhoofika, na nani anafaidika na nani anapoteza: waagizaji, wauzaji nje, familia zinazolipa gharama nje ya nchi.

  5. 5 · dakika 4

    Kwa nini kukopesha serikali moja ya Afrika kunalipa 6% na nyingine 25%

    Serikali kumi za Afrika zinakopa kwa mwaka mmoja kwa riba kati ya 6.29% Tanzania na 25.67% Misri. Kinachoweka bei ya pesa katika kila nchi: benki kuu, mfumuko wa bei, sarafu na imani.

Jaribu

Akiba yangu itakua kiasi gani?

Kwa sarafu yoyote. Andika riba unayopata, baada ya kodi.

Utakuwa na

73,477

Uliweka

60,000

Riba uliyopata

13,477

Riba moja kwa muda wote, riba huongezwa kila mwezi; riba halisi hubadilika. Taarifa, si ushauri.

Jaribu

Mkopo huu utanigharimu kiasi gani?

Riba ya kiwango bapa na riba kwa salio linalopungua, kando kwa kando.

Ikiwa riba ya 15.00% itatozwaMalipo ya mweziJumla ya ribaJumla utakayolipa
Kwa salio linalopungua9,025.838,309.97108,309.97
Kiwango bapa, kwa kiasi chote9,583.3315,000.00115,000.00

Riba bapa ya 15.00% inagharimu sawa na takriban 26.6% kwa salio linalopungua.

Ada, bima na ushuru ni ziada. Muulize mkopeshaji jumla utakayolipa. Taarifa, si ushauri.

Faharasa

Faharasa

Riba
Anachotozwa mkopaji, au anachopata mweka akiba, kwa kutumia pesa; kwa asilimia kwa mwaka.
Riba mchanganyiko
Kupata riba juu ya riba uliyokwisha kupata.
Riba ya kiwango bapa
Riba inayohesabiwa kwa kiasi chote ulichokopa, hata unapoendelea kulipa.
Salio linalopungua
Kiasi kilichobaki kulipwa; riba juu yake hupungua kadri unavyolipa.
Hati ya hazina
Mkopo kwa serikali kwa miezi michache hadi mwaka mmoja, unaonunuliwa chini ya thamani yake.
Riba ya benki kuu
Riba inayowekwa na benki kuu; riba nyingine huifuata.
Mfumuko wa bei
Kasi ya kupanda kwa bei, kwa kawaida kwa mwaka mmoja.
Faida halisi
Unachopata baada ya kuondoa mfumuko wa bei.
Kiwango cha ubadilishaji fedha
Bei ya sarafu moja kwa sarafu nyingine, kama shilingi kwa dola.
Ada
Gharama juu ya riba au badala yake; ihesabu katika jumla.